Polska bielizna, gdzie powstaje i jak rozpoznać dobrą produkcję

Regiony, w których szyje się bieliznę

Szycie bielizny w Polsce nie skupia się w jednym miejscu. To mapa wielu ośrodków, z których każdy ma własną tradycję i specjalność. Najczęściej wymienia się cztery regiony.

• Zagłębie łódzkie, czyli Łódź i miasta wokół niej, z najdłuższą tradycją przemysłu tekstylnego i największą liczbą szwalni, dziewiarni i drukarni tkanin.
• Podkarpacie, gdzie od dziesięcioleci działają zakłady gorseciarskie, a umiejętność szycia biustonoszy przechodzi z pokolenia na pokolenie szwaczek.
• Śląsk, w tym okolice Bielska i Śląsk Cieszyński, z tradycją wełnianą i dziewiarską, która dziś przekłada się na bieliznę termoaktywną i dzianiny techniczne.
• Podlasie, z przemysłem bawełnianym wokół Białegostoku i licznymi małymi szwalniami pracującymi dla marek z całego kraju.

Do tego dochodzą pojedyncze pracownie w Wielkopolsce, na Pomorzu i w Małopolsce. Mapa nie jest więc zamknięta, ale jeśli na metce widzisz adres z jednego z tych regionów, bardzo prawdopodobne, że bieliznę uszyto w szwalni z wieloletnim doświadczeniem.

Łódź, czyli skąd wziął się polski przemysł tekstylny

W pierwszej połowie XIX wieku władze Królestwa Polskiego postanowiły zrobić z niewielkiej Łodzi osadę fabryczną. Ściągnęto tkaczy i sukienników, a z czasem przędzalnie bawełny, tkalnie i farbiarnie zamieniły miasto w jeden z największych ośrodków włókienniczych w Europie. Ceglane fabryki, osiedla robotnicze i pałace fabrykantów stoją w Łodzi do dziś.

W XX wieku przemysł przeszedł nacjonalizację i stał się częścią gospodarki planowej. Wielkie państwowe zakłady szyły dla całego kraju i na eksport. Po 1989 roku większość z nich nie wytrzymała konkurencji z importem i upadła albo została podzielona. Zostali jednak ludzie: konstruktorki, krojczy, szwaczki i technolodzy, którzy zakładali własne, małe szwalnie. To z nich wyrosła dzisiejsza polska bielizna, szyta w krótkich seriach, często w firmach rodzinnych, z dużą elastycznością co do kroju i rozmiaru.

Sześć rzeczy, które sprawdzisz w kilka minut

Nie musisz znać się na krawiectwie, żeby ocenić jakość bielizny. Wystarczy obejrzeć produkt z bliska, najlepiej od lewej strony, i zwrócić uwagę na kilka miejsc, w których oszczędność w produkcji widać najszybciej.

Szwy

Dobry szew jest równy, ścieg ma stałą długość, a nici nie odstają. W bieliźnie, która przylega do skóry, szuka się szwów płaskich, które nie odciskają się na ciele. Brzegi materiału powinny być obrzucone albo zabezpieczone tak, żeby się nie pruły. Pociągnij delikatnie za szew: jeśli nić pęka albo ścieg się rozciąga i zostaje luźny, ten szew nie przetrwa wielu prań.

Gumki

Gumka w pasie majtek, w obwodzie biustonosza i w nogawkach bokserek pracuje najciężej. Dobra gumka jest obszyta albo oplatana, nie ma odsłoniętego kauczuku i po rozciągnięciu wraca do pierwotnej długości. Rozciągnij ją lekko i puść: jeśli zostaje pofalowana albo wydłużona, po kilku miesiącach bielizna zacznie się zsuwać.

Metka składu

Skład surowcowy musi być podany na metce i to jest obowiązek, nie dobra wola producenta. Patrz na proporcje: bawełna z kilkoma procentami elastanu trzyma kształt, sama bawełna jest bardziej przewiewna, ale szybciej się rozciąga. Rzetelna marka podaje też skład wszystkich części, na przykład osobno dzianinę zasadniczą, koronkę i podszewkę miseczki.

Kraj produkcji

Informacja o kraju produkcji w Unii Europejskiej nie jest obowiązkowa, więc jej obecność sama w sobie coś mówi. Marka, która szyje w Polsce, zwykle podaje to wprost, często z nazwą miejscowości. Zwróć uwagę na różnicę między „projekt polski” a „wyprodukowano w Polsce”, bo to dwie zupełnie różne informacje.

Wykończenie fiszbin

W biustonoszu z fiszbinami obejrzyj kanał, w którym fiszbina jest zaszyta. Powinien być z mocnej taśmy, a końce zabezpieczone dodatkowym przeszyciem albo nakładką. Fiszbina, która przebija kanał, to najczęstsza wada tanich biustonoszy. Same fiszbiny powinny mieć zaokrąglone, powlekane końcówki.

Gramatura

Gramatura to masa metra kwadratowego dzianiny podawana w g/m². Bawełniana dzianina na bieliznę codzienną zwykle mieści się w przedziale od około 140 do 200 g/m². Zbyt cienka szybko się przeciera i prześwituje, zbyt gruba gorzej oddycha. Nie każda marka podaje gramaturę, ale ta, która ją podaje, zwykle wie, z czego szyje.

Drobiazgi, które zdradzają staranność

• Haftki z kilkoma rzędami regulacji, które pozwalają ściągać obwód w miarę rozciągania się biustonosza.
• Regulatory ramiączek z metalu albo mocnego tworzywa, które nie zsuwają się w trakcie dnia.
• Wszyta metka w miękkim miejscu albo nadruk zamiast sztywnej metki drapiącej w plecy.
• Symetria: obie miseczki i obie nogawki tej samej długości, wzór koronki ułożony w lustrzanym odbiciu.

Czym różni się marka szyjąca u siebie od marki zlecającej

Polska marka bielizny może działać na dwa sposoby. Pierwszy to własna szwalnia: marka ma konstruktorkę, krojownię, maszyny i szwaczki, a projekt, wykrój i szycie powstają pod jednym dachem. Drugi to zlecanie produkcji: marka projektuje, dobiera materiały i zamawia uszycie w zewnętrznej szwalni, w Polsce albo za granicą.

Żaden z tych modeli nie jest z góry lepszy. Różnią się jednak tym, co mogą zaoferować kupującej.

Jeśli zależy Ci na polskiej produkcji, czytaj opis produktu i metkę, a nie samo pochodzenie marki. Marka zarejestrowana w Polsce może szyć za granicą, a mała zagraniczna marka może zlecać szycie w łódzkiej szwalni. Na Under przy każdym produkcie stoi kraj produkcji i skład, a w przewodniku polskie marki bielizny opisujemy, jak marki pokazują swoją produkcję.

Dlaczego polskie marki mają szeroką rozmiarówkę miseczek

Wiele sieci odzieżowych szyje biustonosze w kilkunastu rozmiarach, od 70A do 85D. Polskie marki gorseciarskie od lat oferują znacznie więcej: obwody od 60 do ponad 100 cm i miseczki od AA aż po H i dalej. Kilka powodów składa się na to razem.

• Krótkie serie. Szwalnia, która szyje kilkadziesiąt sztuk danego rozmiaru, nie musi sprzedać tysięcy, żeby rozmiar był opłacalny.
• Wiedza konstrukcyjna. Każdy rozmiar miseczki wymaga osobnej stopniowanej formy, a duże miseczki osobnej konstrukcji z mocniejszym obwodem i szerszymi ramiączkami. W polskich pracowniach ta wiedza jest na miejscu.
• Popyt, który rośnie. Coraz więcej kobiet mierzy się samodzielnie i odkrywa, że nosiło za duży obwód i za małą miseczkę. Kto po pomiarze wychodzi na 65F albo 70G, szuka marek, które takie rozmiary szyją.
• Eksport. Polskie szwalnie od dawna szyją duże miseczki także na rynki zagraniczne, więc mają do tego formy, materiały i doświadczenie.

Szeroka rozmiarówka ma jeden skutek uboczny: ten sam rozmiar u dwóch marek może leżeć inaczej. Rozmiar 75C jednej marki potrafi być ciaśniejszy w obwodzie niż 75C drugiej, a miseczka może być głębsza albo bardziej płaska. Dlatego warto znać swoje pomiary i rozmiary siostrzane. Rozmiar 75C ma tę samą pojemność miseczki co 70D i 80B, więc gdy obwód jest za luźny, schodzisz o 5 cm w obwodzie i o jedną miseczkę w górę.

Za co płacisz, kupując bieliznę szytą w Polsce

Bielizna uszyta w polskiej szwalni rzadko jest najtańsza na półce i warto wiedzieć, dlaczego. W cenie biustonosza jest praca konstruktorki, która stopniuje formę na każdy rozmiar, krojczego, który układa wykroje tak, żeby wzór koronki wypadł symetrycznie, i szwaczki, która składa nawet kilkadziesiąt elementów jednego modelu. Biustonosz z fiszbinami to miseczki, kanały, fiszbiny, obwód, ramiączka, regulatory, haftki i wykończenia, a każdy z tych elementów można zrobić porządnie albo byle jak.

• Materiały kupowane w mniejszych partiach, często od europejskich dziewiarni, z udokumentowanym składem.
• Krótkie serie, w których koszt przygotowania produkcji rozkłada się na mniej sztuk.
• Kontrola każdej sztuki przed pakowaniem, a nie wyrywkowo co którejś partii.
• Wynagrodzenia i warunki pracy zgodne z polskim prawem pracy.

W zamian dostajesz bieliznę, która dłużej trzyma kształt, nie pruje się po kilku praniach i jest uszyta w rozmiarze, który naprawdę pasuje. Przy bieliźnie noszonej codziennie to różnica, którą czujesz po kilku miesiącach, a nie przy pierwszym założeniu.

Jak dbać o bieliznę, żeby posłużyła dłużej

Nawet najlepiej uszyty biustonosz zużyje się szybko, jeśli trafi do pralki razem z dżinsami. Biustonosze pierz ręcznie albo w woreczku do prania, w niskiej temperaturze, z zapiętymi haftkami. Nie wykręcaj ich i nie susz w suszarce bębnowej, bo wysoka temperatura niszczy elastan w gumkach i obwodzie. Noś biustonosze na zmianę, żeby obwód miał czas wrócić do kształtu, i zapinaj nowy biustonosz na najluźniejszym rzędzie haftek, a ciaśniejsze rzędy zostaw na czas, gdy obwód się rozciągnie. Bawełniane majtki i bokserki znoszą pranie w wyższej temperaturze, ale też dłużej zachowają kolor i kształt, gdy pierzesz je odwrócone na lewą stronę.

Pomiar przed zakupem, nie po zwrocie

Najprostszy sposób, żeby polska bielizna od razu pasowała, to zacząć od taśmy krawieckiej. Zmierz obwód pod biustem i obwód biustu według instrukcji z poradnika jak zmierzyć rozmiar stanika, a wynik wpisz w kalkulator rozmiaru biustonosza. Rozmiar według normy EU powstaje tak: obwód pod biustem zaokrąglasz do 5 cm, a miseczkę wyznaczasz z różnicy obwodów co 2 cm. Różnica od 16 do 18 cm to miseczka C, od 18 do 20 cm to D.

Jeśli kupujesz u marki z innego kraju albo porównujesz oznaczenia, sprawdź przeliczenie w tabeli rozmiarów stanika. Polskie 70E to w oznaczeniu brytyjskim 32DD, a francuskie 85E. Przy miękkich krojach z elastycznej dzianiny, takich jak biustonosz bez fiszbin, możesz wziąć obwód o 5 cm mniejszy, bo materiał bardziej się rozciąga.

• Zapisz pomiary i wracaj do nich co kilka miesięcy, bo ciało się zmienia.
• Przy pierwszym zakupie u nowej marki porównaj jej tabelę rozmiarów ze swoimi pomiarami, zamiast kierować się samym rozmiarem, który nosisz.
• Czytaj skład i kraj produkcji, a przy biustonoszach także opis konstrukcji miseczki.
• Sprawdź zasady zwrotu marki, szczególnie przy majtkach w zapieczętowanym opakowaniu.

Na Under mierzysz się raz, a profil rozmiaru zapisany na koncie porównujemy z tabelą rozmiarów każdej marki. Widzisz więc, gdzie wziąć 75C, a gdzie 70D, i przeglądasz biustonosze oraz bieliznę damską od polskich marek z rozmiarem dopasowanym do Twoich pomiarów.